De meeste films duren te lang

De vakantie naar Italië duurde een eeuwigheid. Bij thuiskomst bleken slechts veertien dagen verstreken te zijn. Het was onwerkelijk. Mijn vrienden waren geen spat veranderd, Rob Jetten was nog altijd premier en de blaadjes van de basilicumplant hingen er weliswaar wat slapjes bij, maar dood was hij niet.

Er wordt wel beweerd dat leuke dingen voorbijvliegen, terwijl vervelende dingen oneindig lijken te duren. Gedurende mijn middelbareschooltijd was dat inderdaad zo. Een uur scheikunde duurde langer dan een uur geschiedenis. Behalve als we proefjes met fosfor deden, daar kon geen wereldoorlog tegen op.

Maar in de jaren daarna is er iets veranderd. Ook leuke dingen kunnen eindeloos lijken. Over het algemeen beschouw ik films als leuke dingen, maar ik vind het toch fijn als ze op een gegeven moment voorbij zijn. Tot mijn verdriet duren ze juist steeds langer. Het is tegenwoordig goedkoper om materiaal te schieten dan in het analoge tijdperk, daar komt het door. Filmmakers vinden het moeilijk om te kiezen en hun films dijen uit.

Ik ga graag naar de bioscoop, maar blijf geregeld thuis omdat ik geen zin heb om langer dan twee uur naar een film te moeten kijken. Lange films rechtvaardigen zelden hun lengte. De meeste films worden er beter van als je er drie kwartier uit sloopt.

Filmhuizen zouden ervoor kunnen kiezen om de lengte van hun films niet te communiceren. Bij concerten weet je van tevoren ook niet hoelang ze duren. Het kan variëren van krap een half uurtje tot meer dan vijf uur. Geen mens klaagt daarover.

Iemand suggereerde eens om bij films een gevoelstijd te introduceren. Dat lijkt een goed idee, maar dat is het niet. Films met een hoog tempo waarin veel gebeurt lijken korter te duren, maar dat wil niet zeggen dat het goede films zijn. Bij Béla Tarr of bij Andrej Tarkovski is het andersom. Lengte en traagheid zijn een essentieel onderdeel van de beleving, er komt geen eind aan hun films. Toch zijn zij geen slechte filmmakers. Ze zijn wel dood. De dood duurt ook lang, maar als het goed is heb je dat zelf niet zo in de gaten.

Het is onmogelijk om een film te maken die precies lang genoeg duurt. Zolang de film leuk is wil je niet dat hij stopt, en zodra hij niet meer leuk is duurt hij kennelijk te lang. Pas bij een tweede kijkbeurt weet je op welk moment je de film moet stoppen.

Bij het tandenpoetsen speelt dit probleem niet. Een elektrische tandenborstel geeft elke halve minuut een subtiel seintje. Na precies twee minuten laat hij weten dat het genoeg is. Ervaren tandenpoetsers zijn juist op dat moment klaar met hun laatste tand of kies.

Op slechte dagen kunnen die twee minuten toch als te lang aanvoelen. Troost je dan met de gedachte dat we niet bijvoorbeeld een half uur per dag hoeven te poetsen, of zelfs vier uur. Hoewel we daar waarschijnlijk ook wel weer aan zouden wennen. We moeten een derde van ons leven in bed liggen om te slapen en dat ondergaan wij gelaten, vaak zelfs met enig genoegen.

(Ik streef ernaar om mijn stukjes precies lang genoeg te laten duren. Ik vertel van tevoren niet hoelang ze zijn of hoelang ze lijken en ik geef geen seintjes tussendoor. Je kunt natuurlijk even naar beneden scrollen, maar het is leuker om je te laten verrassen.)

Af en toe een stukje van om en nabij deze lengte in je mailboxje ontvangen? Laat het mij weten en alles komt goed.